Bibliotheek v/d Toekomst

‘De Bibliotheek van de Toekomst’ is een samenwerkingsproject van de Bibliotheek Deventer en het Kunstenlab waarbij drie kunstenaars en drie architecten gevraagd zijn onderzoek te doen naar de toekomst van de bibliotheek en hierover hun visie presenteren. ‘De Bibliotheek van de Toekomst’ wordt georganiseerd naar aanleiding van de plannen voor de realisering van een nieuwe bibliotheek aan de Stromarkt in Deventer en maakt onderdeel uit van het project Kunst en Architectuur van de Bibliotheek Deventer. In dit project worden – in aanloop naar de concrete realisering van de nieuwe bibliotheek - de grenzen van het nieuwe bibliotheekconcept onderzocht door kunstenaars, vormgevers en architecten, samen met het huidige en toekomstige publiek van de bibliotheek.

Doel van het deelproject ‘Bibliotheek van de Toekomst’ is om alternatieve visies en perspectieven te ontwikkelen van de bibliotheek van de toekomst en die dienen als opmaat naar de realisering van de nieuwe bibliotheek. Kunstenaars Jean Klare, Bas Kools, Marianne Lammersen en architecten Ellen Schild, Fulco Treffers en Daniël Venneman hebben zich de afgelopen maanden gebogen over de vraag hoe de bibliotheek van de toekomst eruit kan zien.

De resultaten zijn te zien in een kleine tentoonstelling aan de Stromarkt 19 (De Bibliotheek van de Nieuwsgierigheid) tegelijkertijd met de expositie 'De nieuwsgierige fotograaf' van de Deventer Fotografen. Van 9 juli tot en met 15 augustus kunt u op donderdag, vrijdag en zaterdag van 13.00 uur tot 16.00 uur het werk zien. Ook tijdens de Boekenmarkt op 2 augustus is de tentoonstelling open. >>


De kunstenaars en architecten en hun visie


Jean Klare

Visie
Een bibliotheek is een geordende verzameling kennis, verhalen, informatie, geluiden en beelden. Je kunt elk onderdeel zo opvragen.

De wereld buiten de bibliotheek is ook een collectie, maar veel groter en vroeger nog veel minder overzichtelijk dan nu. Informatie, kennis en dingen waren vroeger veel moeilijker te vinden. De bibliotheek was daarom het brein van stad en streek.
Die rol vervult de bibliotheek nog steeds, maar er is ook veel veranderd. Nu kun je overal op je smartphone lezen, beluisteren, bekijken of bestellen wat je wilt. Nu is niet langer de vindbaarheid en beschikbaarheid van de dingen die schaars is, maar juist de onvindbaarheid… De bibliotheek is al lang niet meer de enige plaats waar je kennis, verhalen, dingen kunt vinden, maar misschien nu juist een plaats waar je kunt vinden wat je nou net níet zocht. De bibliotheek van het Onbestelde laat dat zien. Een verzameling verrassende kleine uitgaven die u laat zien wat de waarde is van de dingen waar je niet om hebt gevraagd.

Want het zijn vaak juist de verrassingen die het leven de moeite waard maken, niet die dingen die je had besteld.
Jean Klare (1969) studeerde grafische vormgeving aan de Hogeschool voor de Kunsten Constantijn Huygens. Hij werkt als zelfstandig ontwerper en kunstenaar in Deventer. Hij is o.a. bekend als auteur van de Grote Atlas van de Belevingswereld.
Hij is geïnteresseerd in alles wat met verzamelingen, werkelijkheid en weergave, patroonherkenning en zelforganiserende systemen te maken heeft.
In zijn vrije tijd leest, kookt, eet, museumbezoekt, fietst, kanovaart en zeilt hij graag.



Bas Kools & Heather McKee

Visie
Het universum van de bibliothecaris
De bibliothecaris vormt de ruggengraat van de bibliotheek. Zonder bibliothecarissen zou de bibliotheek niet meer zijn dan een stapel van informatie met daar tussen wat zoekende mensen. De bibliothecaris is de link tussen de mens en deze informatie. Wij zien de bibliothecaris als belangrijkste element in de ontwikkeling van de bibliotheek en visualiseren dit door het creëren van een universum voor de bibliothecaris van de toekomst. In dit universum ontstaat een wereld waar de eigenschappen van de bibliothecaris kunnen worden ontdekt besproken en ontwikkeld.

Bas Kools & Heather McKee ontwerpen innovatieve projecten en brengen samen educatie, stads ontwikkeling & kunst (en design). LocalSmarts, onze organisatie, is gespecialiseerd in het ontwikkelen van innovatieve culturele projecten. Onze projecten combineren vaak verschillende onderwerpen zoals openbare ruimte en onderwijs waarin verschillende belanghebbenden zoals overheden, bedrijven en bewoners samenkomen om samen te leren en te bouwen aan de toekomst van hun stad, wijk of straat. Wij bouwen aan een innovatieve maatschappij en werken naar een sociale evolutie.


Marianne Lammersen

Visie
We hebben dagelijks te maken met een overload aan informatie, die met name via schermen tot ons komt, tv, je computer, of elektronische billboards. De digitale media maakt publiceren van en aan een groot publiek mogelijk - er zijn immers geen kosten voor drukwerk - wat de informatie aanwas alleen maar doet groeien. Die hoeveelheid wordt gedeeld en opgeslagen in ‘de cloud’. Wij moeten steeds beter leren de zin en onzin binnen die informatie van elkaar te scheiden.
Het boek staat tegenover de cloud als zwaar object, een ballast om mee te slepen. Maar door alle mediaontwikkelingen heeft het boek altijd stand gehouden. Het is alsof het zijn recht van zijn blijft opeisen, omdat het ís vanwege zijn kleur en vorm, het gewicht op je schoot, of de geur van nieuw of stoffig. Maar ook vanwege de herinneringen die eraan kleven van hoe het verworven is of waar en wanneer het gelezen werd. Kortom; de fysieke én mentale plaats die het heeft in iemands leven.
In mijn visie op de toekomst van de bibliotheek ga ik ervanuit dat het boek die plaats behoudt. Die wolk zal blijven groeien, maar het boek zal altijd een gezond tegenwicht bieden. In mijn sculptuur houden boekdrukkunst en de cloud elkaar in evenwicht. Regels uit gedichten van Arno Kramer ‘regenen’ naar beneden. Het zijn gedichten die me wegdragen, doen ontsnappen, zoals de ervaring van het lezen van een boek dat ook doet.

Marianne Lammersen is geïntrigeerd door de spanning tussen technologische vooruitgang enerzijds en behoud van de menselijke identiteit anderzijds. Haar werk laat zich omschrijven als een kritische reflectie op het voor velen vanzelfsprekende vooruitgangsdenken. Lammersen vraagt zich in haar beelden, installaties, sculpturen af in hoeverre de stuw naar technologische vooruitgang en de snelheid waarin dit gebeurt ook ménselijke ontwikkeling is.

Ze is geboren en getogen in Friesland, studeerde Sculptuur aan de Aki in Enschede, en vervolgens Vrije Vormgeving en de Glasafdeling aan het Sandberg Instituut in Amsterdam. Ze woont en werkt in Haarlem.



Ellen Schild

Visie

Van collectie naar connectie

Een bibliotheek is een fysieke plek met een collectie boeken en andere media. Bezoekers lenen vanuit een persoonlijke interesse. Ze hebben een voorkeur voor een bepaald type roman of zoeken een boek om meer te weten te komen over een specifiek thema. Hierdoor gaan er achter de collectie persoonlijke fascinaties van mensen schuil. Is het mogelijk deze persoonlijke verhalen te ontsluiten?
Ellen Schild ontwerpt hiervoor een pop-up ruimte. Een tijdelijke plek die het mogelijk maakt om fascinaties te delen en elkaar te ontmoeten. Voor deze ruimte heeft zij zich laten inspireren door pop-up boeken. Het fascinerende aan pop-up boeken is dat uit een tweedimensionale bladzijde een driedimensionale afbeelding tevoorschijn komt. Ellen wil een plek creëren voor connectie, een pop-up ruimte om op te zetten daar waar de verhalen te vinden zijn.

Ellen Schild is architect en mede eigenaar van Studio Groen+Schild in Deventer. Een bureau met een specialisatie in het maken van ontwerpen voor transformaties van bestaande gebouwen en interieurs. Goede architectuur ontstaat wat haar betreft van binnenuit. Een prettige en leefbare omgeving creëren voor mensen, dat is haar drijfveer.
Recent heeft de studio de transformatie van een pakhuis tot woningen aan de Bokkingshang en de verbouwing van het DAVO gebouw in het Havenkwartier opgeleverd.  


Fulco Treffers

Visie
Het is een onhaalbaar en onzalig idee om een dynamische ontmoetingsplaats te worden in de stad. In de uren dat ik in de bibliotheek was werd juist duidelijk dat mensen hier komen vanwege de rust. Ontmoeting en communicatie was nihil. Dat was heerlijk. De stilte in bibliotheken is ook altijd heel prettig: Alsof al die letters, al die woorden in al die boeken het geluid dempen. Juist de omgekeerde ambitie is een volgens mij een grote kans: de bibliotheek voor afzondering en rust. De boeken zelf, de informatie, de verhalen, zorgen voor beleving.

Daarom vraagt de bibliotheek in mijn ogen om de ultieme context om je terug te trekken en te verdwijnen in het boek. Groen, gras, park, bomen, planten, buitenlucht zijn daarvoor de belangrijkste ingrediënten. Wie herinnert zich niet het grasveldje waarop je dat prachtige boek ooit las? Of de hangmat tussen de bomen waarin je de encyclopedie doornam?

Fulco Treffers bouwt, ontwerpt, adviseert en coördineert, stelt vragen, brengt mensen samen en knoopt maatschappelijke ontwikkelingen aan elkaar. Treffers, eigenaar van stedenbouwkundig bureau 12N, laat zich niet in één definitie vangen. ‘Bij gebrek aan een andere omschrijving noem ik mezelf stedenbouwkundige, hoewel het etiket natuurlijk ondergeschikt is aan de inhoud. De verbindende factor in mijn werk? Een stukje stad of dorp op alle fronten een nieuwe, betekenisvolle impuls geven. En ja, dan kan het zomaar ineens voorkomen dat je als stedenbouwkundig projectmanager een welzijnswerker aanstuurt.’



Daniël Venneman

Visie
In essentie bestond de openbare bibliotheek vroeger uit twee dingen: lange rijen gevulde boekenkasten én een leeszaal. Internet zorgt er nu voor dat de boekenkast langzaam uit de bibliotheek verdwijnt. Daarnaast komen er nieuwe media bij. Het ruimtelijke, fysieke, lokale, contextuele van de leeszaal zal echter niet snel door internet kunnen worden vervangen. Sterker nog, de noodzaak tot goede plekken om de informatie tot je te nemen zal alleen maar groeien.

Over hoe de ideale ruimte eruit ziet die mensen in staat stelt verhalen tot zich te nemen en deze te kunnen delen, via boeken, andere media of door te ontmoeten, kunnen natuurlijk zeer uiteenlopende persoonlijke ideeën bestaan. Om daar grip op te krijgen concentreert Daniël’s project zich op de fantasieën van drie verschillende intensieve gebruikers van de huidige bibliotheek. Door hún ideeën over de ideale lees- en deelruimte van de bibliotheek van de toekomst ruimtelijk te vertalen in compacte vorm. De suggestie: misschien hoeft de ideale bibliotheek van de toekomst niet perse één plek of één gebouw te zijn, maar kan deze ook uit een serie plekken bestaan.

In zijn werk richt architect Daniël Venneman zich op het ontwikkelen en realiseren van innovatieve woonconcepten voor de toekomst. Door productontwerp te combineren met een hands-on mentaliteit en een eigen werkplaats, maakt hij buitengewone ontwerpen haalbaar. Immer zorgvuldig ontworpen, compact, slim geprefabriceerd, economisch en flexibel. Zo heeft Daniël zich ontwikkeld tot een expert-ontwerper op het gebied van compacte, duurzaam gebouwde zelfvoorzienende houten woningen en bijzondere interieurs die hij samen met een vast team van makers zelf realiseert.






Dit is een project in samenwerking met De Bibliotheek Deventer mogelijk gemaakt door de provincie Overijssel.





Beeld van Marianne Lammersen


Jean Klare


Montage van Jean Klare


Bas Kools & Heather McKee


Marianne Lammersen


Beeld van Marianne Lammersen


Ellen Schild


Pop-up boek van Ellen Schild


Fulco Treffers


DaniŽl Venneman